با توجه به پيشفت سريع دانش فني، يكي از راهكارهاي اكتشاف ذخاير معدني كم‎عيار ولي با ذخيرة بالا "اكتشافات ژئوشيميايي" است. در اكتشافات ناحيه‎اي، نقشه‎هاي ژئوشيميايي به مقياس 1:100،000 تهيه مي‎شوند تا ضمن شناخت و تفكيك پهنه‎هاي معدني ناهنجار بتوان مطالعات بعدي را در گستره‎هاي محدودتر ولي با مقياس‎هاي نيمه تفصيلي و تفصيلي ادامه داد.
پيش از انقلاب اسلامي مطالعات ژئوشيميايي ناحيه به طور عمده توسط شركت‎هاي خارجي انجام مي‎گرفت. در سال 1376 مطالعات به يك برگ نقشه در سال محدود بود، و در نتيجه تلاش‎هاي به عمل آمده در سال 1382 تعداد نقشه‎هاي بررسي شده به روش ژئوشيميايي به 39 برگ نقشه در سال رسيده است. در ضمن، فعاليّت‎هاي سازمان در اين زمينه سبب رشد چشمگير بخش غير دولتي نيز شده است.
تاكنون حدود 50 درصد كل كشور و 80 درصد مناطق اولويت‎دار معدني مورد بررسي‎هاي ژئوشيميايي به مقياس 1:100،000 قرار گرفته كه حاصل آن شناسايي 0000 كيلومتر مربع مناطق كانه‎دار است.

   آسيب‎پذيري جوامع به لحاظ فراواني بلاياي طبيعي و مخاطرات زمين‎شناسي نظير سيل، بهمن، رانش و ريزش ، زمين‎لرزه و 000 سبب گرديده تا سازمان زمين‎شناسي با تدوين راهبرد‎هاي مشخص، ضمن "تهية نقشه‎هاي زمين‎شناسي مهندسي" در محورهاي حفظ محيط زيست، كاهش يا حذف خسارتغهاي حاصل از فرايندهاي مخرب زمينغشناسي و شكل‎گيري توسعة پايدار، برنامه‎ريزي و اقدام نمايد.
نقشه‎هاي زمين‎شناسي مهندسي تهيه شده، با توجه به هدف پروژه، از نوع جامع و چند منظوره و يا نقشه‎هاي تخصصي يك منظوره هستند.
نقشه‎هاي جامع چند منظوره كه با هدف شناخت ويژگي‎هاي مهندسي زمين تهيه مي‎شوند شامل 5 لاية اطلاعاتي به مقياس 1:50،000 ‎اند كه با عناوين زير تهيه مي‎شوند.
الف: نقشه‎هاي زمين‎شناسي و زمين‎ريخت‎شناسي، كه با هدف معرفي خاصه‎هاي زمين‎شناسي به ويژه سيماي ريخت زمين‎ساختي (morphotectonic) ، ريخت پويايي (morphodunamic) و ريخت‎زادي (morphogenic) تهيه مي‎شوند.
ب: نقشة آب‎شناسي و آب‎زمين‎شناسي كه با هدف بررسي‎هاي جامع آب‎شناسي در شبكة آبريز محدوده مورد بررسي ، نمايش خطوط همتراز آب‎هاي زيرزميني، تركيب شيميايي آب‎هاي زيرزميني، نفوذپذيري و موئينه‎گي و 000 تهيه مي‎شوند.
ج: نقشة مهندسي : كه با هدف طبقه‎بندي خاك‎ها، خريد نفوذ استاندارد، تراكم، تحكيم، دانستيه، وزن مخصوص، شيمي خاك، تاب فشاري، تاب برشي، خاصيت واگرايي و 000 تهيه مي‎شوند.
د: نقشة كد‎گذاري مصالح ساختماني: كه با هدف پهنه‎بندي زمين به مناطق گوبرداري آسان، گودبرداري نسبتاُ سخت، گودبرداري سخت، گودبرداري انفجاري و گودبرداري در نواحي باتلاقي تهيه مي‎شوند.
هـ: نقشة واحد‎هاي سنگي: كه ب هدف تفكيك واحدهاي سنگي پيش از كواترنري و نشهته‎هاي جوان كواترنري تهيه مي‎شوند. مجموعة اطلاعاتي كه نقشه‎هاي زمين‎شناسي مهندسي در اختيار برنامه‎ريزان و طراحان قرار مي‎دهد، آنان را در انتخاب پهنة ساختگاه ، پيش‎بيني مشكلات كار و كاهش ضايعات بلاياي طبيعي - مخاطرات زمين‎شناسي و زيست محيطي ياري مي‎دهد.

   رشد جمعيّت كه با گسترش مناطق شهري و با دستكاري در محيط طبيعي زمين همراه است به گونه‎اي است كه افزون بر تخريب قابل توجّه محيط طبيعي، اختلالات اساسي نيز در ويژگي‎هاي محيط زمين‎شناسي به وجود مي‎آورد كه پي‎آمد آن شكل‎گيري انواع مخاطرات نظير آلودگي شيميايي و بيولوژيكي آب‎هاي سطحي و سفره‎هاي زيرزميني، فرو نشست و فرو ريزش زمين، تخريب شالوده‎ها، بر هم زدن شبكة زهكشي طبيعي، آب‎گرفتگي و سيل در محدوده‎هاي شهري، تخريب قابل توجه محيط زيست است كه به طور عموم همراه با خسارت‎هاي جاني و مالي فراوان است.
به منظور مقابله با مخاطرات ياد شده، تهية نقشه‎هاي زمين‎شناسي مناطق شهري در دستور كار سازمان زمين‎شناسي قرار گرفته كه در مقياس 1:50،000 تا 1:50 تهيه مي‎گردند. در اين نقشه‎ها با مطالعة محدوده‎هاي باخطر آب‎گرفتگي، سيل، سقوط بهمن، فرونشست، روانگرايي، فرسايش رودخانه‎اي - ساحلي، شيب توپوگرافي، فشاري و 000 مناطق خطر‎زا و آسيب‎پذير از مناطق مناسب براي توسعة شهر و ميزان قابليت آن (ممتاز ، خوب، متوسط) تفكيك مي‎شوند.