|
كاديپتريكس زويي
كاديپتريكس(به معناي دم پردار) تروپود پرداري بود كه
از دوره ژوراسيك پسين تا دوره كرتاسه پيشن، حدود 136-120 ميليون سال
قبل مي زيست. كاديپتريكس، شبيه ولوسيراپتور بود و نزديكترين و شبيه ترين جد
شناخته شده پرندگان است.
در زنجيره تكامل مخلوقات، پرندگان از تروپودها(درومائوزاريدها)
به وجود آمده اند، سينوزاروپتريكس نخستين دايناسور پرنده مانند است. امروزه مي دانيم
كه اين زنجيره عبارت است از(در رده بندي كرونولوژيكي):
·
آركائوپتريكس- قديميترين پرنده شناخته
شده(150 ميليون سال قبل) پرهاي نامتقارني داشت- احتمالا اين پرنده مي توانسته در
مسافتهاي كوتاه پرواز كند(از آلمان).
·
سينوزاروپتريكس- بدن اين پرنده با پرهاي
اوليه پوشيده شده بود و بازوان كوتاهي داشت(135-121 ميليون سال قبل).
·
پروتاركائوپتريكس- پرهاي بلند و متقارن
روي بازوها و دم اما احتمالا قادر به پرواز نبوده است(از چين، 135-121 ميليون سال
قبل).
·
كاديپتريكس- دونده كوچك و بسيار
سريعي كه بدنش پوشيده از پرهاي اوليه(متقارن و بنابراين فاقد قدرت پرواز) بود(از
چين، 135-121 ميليون سال قبل).
·
اوننلاگيا- تروپود بسيار بزرگ خشكي
زي(از آرژانتين). حركت بازوهاي اين تروپود انعطاف پذير بود(بالا و پايين، مثل يك
پرنده)(90ميليون سال قبل).
·
ولوسيراپتور- گوشتخوار بزرگتر و خشكي
زي(از مغولستان) كه داراي استخوان مچ گردنده بود(اين نوع مفصل در پرندگان يافت مي
شود و براي پرواز ضروري است)(80-85 ميليون سال قبل).
·
اولولاويس(از اسپانيا)- نخستين پرنده اي كه به
هنگام پرواز، حتي در سرعتهاي كم، قدرت مانور خوبي داشت(اين كنترل پرواز فوق العاده
به علت پرزدار شدن پرهاي شست است كه آلولا ناميده مي شوند- كه به نشستن و فرودآمدن آن كمك مي كند.
پرها:
كاديپتريكس بالهايي داشت كه بازهاي كوتاه و اكثر قسمتهاي بدن
و دم كوتاهش را مي پوشاند. اين پرها از كرك تا پرهاي بلند درتغييرند كه داراي ميله
ها و رگه هايي به طول6 تا8 اينچ(20-15 سانتيمتر) مي باشد.
پرهاي اين جانور متقارن بودند كه نشان مي دهد كه قادر به
پرواز نبوده است(پرندگان پيشرفته امروزي كه قادر به پرواز نيستند پرهاي متقارني
دارند در حالي كه پرندگان داراي قدرت پرواز پرهاي نامتقارني دارند). احتمالاپرهاي
كاديپتريكس، براي عايق بندي و حفظ گرماي بدنش به كار مي رفته است.
آناتومي:
كاديپتريكس،پاهايي بلندوبازواني كوتاه داشت و به اندازه يك
بوقلمون بود و حدود 3 فوت(1 متر) ارتفاع داشت. اين جاندار، دم طويل تروپودها را
نداشت اما دم كوتاهي داشت كه داراي بادبزني از پرها به طول6 تا 8 اينچ(20-15
سانتيمتر) بود. دندانهاي كاديپتريكس، بلند و تيز بودند و ريشه اي عميق و پيازدار
داشتند. دندانها فقط در جلوي آرواره بالايي وجود داشته و به سمت خارج نوك دار و
شبيه دندانهاي آهو بودند. در معده اين جانور سنگ معده يافت شده كه براي خردكردن
غذا به كار مي رفته است.
پرندگان و دايناسورها:
ديرينه شناس فيليپ كوري از موزه ديرينه شناسي رويال تيرل
دروملر آلبرتاي كانادا گفت: براي نخستين بار،ما چيزي داريم كه بدون ترديد
دايناسوري پردار است. آنچه ما داريم حلقه گمشده ميان دايناسورهاي گوشتخوار و
پرندگان اوليه است. اين نشان مي دهد كه دايناسورها منقرض نشده اند بلكه مي توان
آنها را به صورت 10000 گونه پرنده مشاهده كرد. وجود پروتاركائوپتريكس، سينوزاروپتريكس
و كاديپتريكس اعتبار اين فرضيه را،كه پرندگان از دايناسورهاي تروپود مشتق شده
اند و نه از خزندگان چهارپاي درختي(درخت زي)، را افزايش مي دهد. اما مخالفان
عنوان مي كنندكه فسيلهاي پردار جديد مربوط به زمانهاي بعد ازنخستين پرنده، آركائوپتريكس(كه
حدود 147 ميليون سال قبل، قبل از كاديپتريكس و پروتازكائوپتريكس مي زيست) هستند.
اين نشان مي دهد كه احتمالا شباهت فسيلها به پرندگان، نمونه اي از تكامل تدريجي
همگراست و پرهاي آنها براي عايق بندي تكامل يافته اند نه براي پروازو فيزيولوژي
خونگرم آنها را نشان مي دهد.
تحرك:
آركائوپتريكس قادر به پرواز نبوده اما روي دو پاي بلندش مي
دويده است. با توجه به پاهاي بلند و بدن لاغرآركائوپتريكس،احتمالا اين دايناسور،
دونده چابكي بوده است.
دايناسورهاي پردار ديگر:
دايناسورهاي پردار ديگركه بين 145 تا125 ميليون سال قبل(در طي
دوره هاي ژوراسيك پسين و كرتاسه پيشين) مي زيستند در همان منطقه چين يافت شده اند.
اين فسيلها، سينوزاروپتريكس و پروتاركائوپتريكسهاي روبوستاي اوليه
پردار ديگربيشتر دايناسور مانند بوده اند تا پرنده مانند و آنها را دايناسورهاي
تروپود در نظر مي گيرند. همه پرهاي آنها متقارن بود كه نشاندهنده اين است كه هيچ
يك از آنها قادر به پرواز نبوده اند.
يافته هاي ديگر اين فرضيه را كه دايناسورها اجداد پرندگان هستند را تقويت
مي كند.
|
