جاننكيا
آناتومي:
جاننكيا(به
وسيله ورنر جاننك نامگذاري شده است) يك دايناسور غول پيكر علفخوار بود.
اين دايناسور عظيم الجثه گردني دراز و دمي طويل داشت. اين دايناسور حدود
80 فوت(24 متر) طول و 33تن (30000 كيلوگرم) وزن داشت.
جاننكيا بر روي چهار پاي ضخيم راه مي رفت و پاهاي عقبي پنجه دار بودند.
استخوان ران اين دايناسور 5/4 فوت(38/1 متر) طول داشت. جاننكيا همانند
ساير تيتانوساريدها به وسيله صفحات زره داري پوشيده مي شد اما فسيلي در
اين مورد يافت نشده است.
مشكلات مربوط به فشار خون:
جاننكيا و ساير ساروپودهاي بزرگ (دايناسور هاي گياهخوار كه گردن دراز
داشتند) به قلبي بزرگ و قدرتمند و فشار خون بالايي نياز داشتند تا خون را
در گردن طويل آنها به سمت سر و مغز پمپاژ كند. سر و مغز جاننكيا در اكثر
اوقات در ارتفاع بسيار بالاتري نسبت به قلب آنها قرار مي گرفته است. اين
وضعيت در امر جريان خون مشكل ايجاد مي كرد. به اين ترتيب پمپاژ خون
اكسيژن دار كافي به سر و از آنجا به مغز آپاتوساروس ها به قلبي بزرگ و
نيرومند و فشار خون بسيار بالا و نيز رگهاي خوني عريض و عضلاني با دريچه
هاي زياد( به منظور جلوگيري از بازگشت خون سياه ) نياز داشت.احتمالا"فشار
خون جاننكيا بيشتر از 400 ميليمتر جيوه يعني سه يا چهار برابر فشار خون
ما بوده است.
زمان زيست:
جاننكيا
در طول دوره ژوراسيك پاياني يعني حدود 150تا 156 ميليون سال پيش زندگي مي
كرد. در طول اين زمان زمين گرمتر از زمان حال بوده است، و فصول بسيار
معتدل بود، سطح آب درياها بالاتر از امروز بود و يخهاي قطبي وجود نداشت.
رفتار:
اگر چه بسياري از ساروپودها بصورت گله اي زندگي مي كردند ولي لايه هاي
استخوان دار فسيل جاننكيا يافت نشد. تنها يك فسيل غير كامل اين دايناسور
از خاك بيرون آمده است و با توجه به اين موضوع احتمالا" جاننكيا بصورت
منفرد زندگي مي كرده است.
جاننكيا احتمالا" از تخم بيرون مي آمد، درست همانند ساير ساروپودها.
تخمهاي ساروپود به صورت الگوهاي خطي يافت شده و اصلا" آنها در يك آشيانه
پيدا نشدند، با اين حساب احتمالا" همانطور كه دايناسور حركت مي كرده است
تخم گذاري هم مي كرده است، لذا گمان مي رود كه ساروپودها از تخم هايشان
مراقبت نمي كرده اند. ساروپودها بيش از يكصد سال زندگي مي كردند.
هوش:
گمان مي رود ساروپودها( نظير براكيوساروس و آپاتوساروس ) و استگوساروس ها
مغز دومي هم داشته اند. ديرينه شناسان امروزه گمان مي كنند آنچه كه به
عنوان مغز دوم در نظر گرفته مي شود در واقع يك بخش توسعه يافته در نخاع
اين جانوران در ناحيه پشتشان بوده است. اين بخش بزرگتر از مغز كوچك
حيوانات بوده است.
جاننكيا يك ساروپود بود، هوش اين جانور( هوش دايناسورها به وسيله نسبت
بين مغزشان با وزن بدنشان يا
EQ
به دست مي آيد ) در ميان دايناسورها پايين بوده است.
EQ-
بهره هوشي:
تغذيه:
اين دايناسور غول پيكر گياهخوار بود كه تنها از گياهان تغذيه مي كرد و
بايد مقادير زيادي از مواد گياهي را هر روزه مي خورد. اين دايناسور
گياهان بزرگ را بدون جويدن، مي بلعيد و احتمالا" در شكمش مواد شكم سنگ(
مواد سنگي كه نزديك اسكلت دايناسورها يافت شده است ) وجود داشته است كه
به هضم اين مقدار گياه كمك مي كرده است.
تحرك:
جاننكيا
بر روي چهار پا و با سرعت بسيار كمي حركت مي كرد( سرعت دايناسورها با
توجه به رد پاهاي فسيل شده آنها و طول پاها و وزن آنها برآورد مي شود).
احتمالا" جاننكيا به هنگاميكه براي خوردن گياهان بلند سه پا مي شده است،
از دمش استفاده مي كرد.
فسيل ها:
تنها 2 استخوان دست جلويي، 3 استخوان پاهاي عقبي پنجه دار( طول استخوان
ران اين دايناسور 5/4 فوت( 38/1 متر بوده است )، و مهره هاي پشت و دم اين
دايناسور در تانزانيا
–
آفريقا يافت شده است. اين دايناسور بزرگ به وسيله ديرينه شناس آلماني،
رابرت ويلد، در سال 1991 نامگذاري شد.
طبقه
بندي:
جاننكيا به گروه هاي زير تعلق داشت:
•
ساريكيان( دايناسورهاي سوسماري شكل كه اجداد
پرندگان بودند )
•
ساروپودومورف( دايناسور گردن دراز با دم طويل
و گياهخوار كه بر روي چهار پا راه مي رفتند )
•
ساروپود( دايناسورهاي گياهخوار بسيار بزرگ )
•
تيتانوساريد- جاننكيا اولين جنس تيتانوساريد
شناخته شده است
•
جنس جاننكيا
گونه خاصي از اين دايناسور روبوستا نام دارد.
